door Annelies Barentsen 
Wie de natuur van IJsland écht wil doorgronden, kan niet om vulkanen en geologie heen. In dit artikel leg ik op een toegankelijke manier uit wat begrippen als magma, lava en fumarole betekenen, zodat je het landschap met nieuwe ogen bekijkt.
Wat is magma en wat is lava?
Eenvoudig gezegd: magma is gesmolten gesteente dat zich onder het aardoppervlak bevindt. Komt het naar boven, dan verandert het in lava. Tijdens een uitbarsting stroomt deze hete massa over het landschap, waar het afkoelt en nieuwe vormen maakt. Zo zijn onder andere de uitgestrekte lavavelden in IJsland ontstaan.
Veel van deze lavavelden hebben iets magisch: mosgroen, grillig en haast buitenaards. Wandel bijvoorbeeld door het immense Eldhraun, een van de grootste lavavelden ter wereld, ontstaan na een van de krachtigste uitbarstingen van de afgelopen duizend jaar.
Geologie om te ruiken en voelen
Een fumarole is een spleet in de aardkorst waar stoom en gas uit ontsnappen. Dit fenomeen kom je vaak tegen in geothermisch actieve gebieden zoals Hverir bij Mývatn. De geur van zwavel hoort erbij en de aanblik van dampende aarde, borrelende modderpoelen en kleurrijke afzettingen is ronduit indrukwekkend.
Even verderop vind je warme bronnen die niet alleen visueel maar ook fysiek ontspannend zijn. Het water stroomt diep door hete gesteentelagen, warmt op en komt als een natuurlijke bron weer aan de oppervlakte.
Hoe ontstaan lavavelden en basaltzuilen?
Lavavelden ontstaan wanneer lava zich over een groot gebied verspreidt en vervolgens afkoelt. De vormen die ontstaan zijn afhankelijk van de snelheid waarmee dat gebeurt. Bij snelle afkoeling zie je scherpe, gebroken rotsen; bij langzame afkoeling ontstaan andere bijzondere structuren.
Een van de meest fascinerende formaties is die van basaltzuilen. Deze zeshoekige kolommen ontstaan wanneer lava langzaam en gelijkmatig afkoelt. Bij de waterval Svartifoss in het zuiden van IJsland zie je deze zuilen als een natuurlijke kathedraal rondom het vallende water. Ook bij Reynisfjara of Gerðuberg vind je indrukwekkende basaltformaties. Ontdek alle locaties in onze blog Basaltzuilen in IJsland: natuurkunst van vuur en tijd.
Vulkanische termen op je reis door IJsland
Tijdens een rondreis over de ringweg of een avontuurlijke route zoals de Rondom en Kjölur-route kom je overal sporen van vulkanische activiteit tegen. Termen als pyroclastisch materiaal (brokstukken die tijdens een uitbarsting worden uitgestoten) en tefra (vulkanische as) vormen de sleutel tot het begrijpen van het landschap.
De grillige zwarte zandstranden aan de zuidkust, het contrast tussen rode kraters en groene mosvelden, de stomende spleten in de hooglanden: het zijn allemaal getuigen van een eiland dat nog lang niet uitgeblust is. IJsland groeit en verandert voortdurend, en dat voel je bij elke stap over de aarde.
Een unieke manier om de kracht van vulkanen van dichtbij te ervaren is een bezoek aan de Lava Show in Vík of Reykjavik. Daar zie je echte gesmolten lava vloeien, op slechts een paar meter afstand. De uitleg is helder, de hitte voelbaar en de verwondering gegarandeerd.
Fossanna neemt je mee naar de essentie van IJsland
Wil je deze wonderen met eigen ogen zien? Fossanna biedt reizen zoals de Zuidkust met excursies en de Westen en Kjölur-route, waarin je niet alleen de bekendste highlights ontdekt, maar ook diep duikt in de wondere wereld van vulkanen en geologie. Tijdens deze reizen bezoek je actieve gebieden, zoals het schiereiland Reykjanes of het kleurrijke Landmannalaugar, waar je de geologische processen bijna letterlijk voelt borrelen.
Wil je meer te weten komen over indrukwekkende vulkaankraters? Lees dan zeker ons artikel Kraters IJsland: 6 indrukwekkende vulkaankraters om te bezoeken.
Je avontuur begint hier
Begrijpen hoe IJsland werkt, hoe het ademt, borrelt en verandert, maakt elke reis intenser. Of je nu op zoek bent naar indrukwekkende landschappen, warme baden of een diepere connectie met de natuur: de geologie van IJsland biedt het allemaal.
Wil je meer weten, of meteen jouw droomreis plannen? Neem contact op met Fossanna en ontdek hoe wij jouw reis naar IJsland onvergetelijk maken.