door Annelies Barentsen 
De eerste keer dat ik op de rug van een IJslands paard zat, voelde ik me even deel van iets eeuwenouds. Het landschap trok in stilte voorbij, mijn paard gleed moeiteloos over het pad in een ritme dat ik niet kende. Geen gehobbel, geen gehots. Alleen een vloeiende beweging die je meeneemt, ook vandaag nog, door het landschap en door de geschiedenis van IJsland.
Meer dan een toeristisch ritje
Wie denkt dat paardrijden in IJsland niet meer is dan een leuke excursie, vergist zich. De IJslander is geen doorsnee paard. Hij draagt het erfgoed van verdwenen Europese bloedlijnen, houdt stand in ruig terrein en heeft zich generaties lang aangepast aan vulkanen, stormen en schrale winters. En dat allemaal zonder ooit gekruist te zijn met andere rassen. Een paard dat IJsland verlaat, mag niet meer terugkeren. De IJslander is daardoor een genetisch uniek ras dat nergens anders voorkomt.
Wetenschappers ontdekten dat bijna alle IJslandse paarden een mutatie dragen in het DMRT3-gen, de genetische sleutel voor hun bijzondere gangen, zoals tölt en skeið. Maar aanleg is niet alles. De omgeving en de training bepalen mee hoe het paard zich ontwikkelt.
Een gang met een verhaal
De tölt is een natuurlijke gang die bij het ras hoort, maar die ook cultureel ingebed zit. In middeleeuwse sagen wordt gesproken over ritten waarbij het zadel geen geluid maakte, of waarop je kon lezen tijdens het rijden. Subtiele beschrijvingen, die vandaag gelezen worden als vroege verwijzingen naar deze comfortabele gang.
Ook archeologische vondsten wijzen in die richting. Hoefijzers met asymmetrische slijtage duiden op laterale gangvormen, iets wat biomechanisch aansluit bij tölten. Deze gang is dus geen moderne uitvinding, maar een evolutionair voordeel op het lastige terrein van het eiland.
Gebouwd voor het IJslandse landschap
De IJslander is een overlever. Doorheen generaties heeft het ras zich aangepast aan een omgeving die niet altijd vergevingsgezind is. Lavavelden, ruige hellingen, vulkanisch puin en winderige vlaktes hebben bijgedragen aan een bouw die je meteen herkent: compact, sterk en met een goed evenwicht. Ook mentaal zijn deze paarden bestand tegen veel. Alleen dieren met een stabiel karakter en nuchtere aard bleven over.
Dat maakt de IJslander niet alleen betrouwbaar, maar ook geschikt voor ruiters van verschillende niveaus. Ze zijn nieuwsgierig, oplettend en gewend aan wisselende omstandigheden.
Zelf ervaren: van kennismakingsrit tot meerdaagse tocht
Een rit op een IJslands paard is een fijne manier om een stukje van het land anders te beleven. Voor reizigers die nog geen ervaring hebben, is een korte introductietocht een laagdrempelige optie. Wij werken samen met een kleinschalige manage in Zuid-IJsland waar je begeleid op pad gaat, met keuze uit tochten voor beginners of gevorderde ruiters. De paarden zijn goed opgeleid en de begeleiders nemen echt de tijd voor je.
Ben je al een geoefend ruiter, dan zijn er ook meerdaagse tochten mogelijk waarbij je over bergpassen rijdt, langs gletsjerrivieren en via oude paden die boeren vroeger gebruikten om hun vee te verplaatsen. Je rijdt in een kleine groep en hebt vaak extra paarden mee ter afwisseling. Het tempo ligt hoger, het landschap verandert voortdurend, en de verbondenheid met je paard groeit met de dag.
Meer weten of een tocht plannen?
Ben je benieuwd geworden naar het rijden op een IJslands paard? Of wil je een rit inbouwen in je volgende reis? Laat het ons weten.