door Annelies Barentsen 
Wie aan IJsland denkt, denkt vaak meteen aan watervallen, vulkanen en ruige landschappen. Toch speelt ook kunst een opvallende rol in de IJslandse cultuur. Door het hele land vind je musea, beeldentuinen en galerijen die een verrassende inkijk geven in de geschiedenis, identiteit en creativiteit van het eiland.
Van expressieve schilderkunst en surrealistische collages tot monumentale beeldhouwwerken: kunst in IJsland vertelt vaak een verhaal over natuur, folklore en het leven in een afgelegen omgeving. Tijdens een reis door IJsland ontdek je hoe sterk kunst verweven zit in het dagelijkse leven.
Kunst en cultuur in Reykjavik
Het culturele hart van IJsland ligt in Reykjavik. De hoofdstad telt opvallend veel musea, galerijen en culturele instellingen voor een stad van die omvang.
Voor wie enkele dagen in Reykjavik verblijft, vormen de kunstmusea een mooie afwisseling tussen natuuruitstappen, restaurants en warmwaterbaden.
Einar Jónsson: pionier van de IJslandse beeldhouwkunst
Een van de bekendste kunstenaars van IJsland is zonder twijfel Einar Jónsson. Hij was de eerste grote beeldhouwer van het land en speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van de moderne IJslandse kunst. Zijn werken combineren mythologie, menselijke emoties en verwijzingen naar oude sagen en folklore.
Het Einar Jónsson Museum ligt vlak bij de Hallgrímskirkja in Reykjavik. Rond het museum ligt een beeldentuin waar je verschillende sculpturen in openlucht kan bekijken.
Kjarval: landschappen en IJslandse identiteit
Ook Jóhannes S. Kjarval behoort tot de belangrijkste kunstenaars van IJsland. Zijn schilderijen tonen vaak lavavelden, bergen en ruwe natuur, maar ook fantasierijke details die bijna sprookjesachtig aanvoelen.
Kjarval speelde een grote rol in hoe veel IJslanders vandaag naar hun landschap kijken. Zijn werk toont niet alleen natuur, maar ook emotie en verbondenheid met het land. In Reykjavik kan je zijn werk ontdekken in Kjarvalsstaðir, een onderdeel van het Reykjavik Art Museum.
Kjarval groeide op in Borgarfjörður-Eystri in Oost-IJsland, waar de ruige natuur en lavalandschappen een belangrijke inspiratiebron vormden voor zijn schilderijen. Langs de weg tussen Egilsstaðir en Borgarfjörður-Eystri ligt Kjarvalshvammur, het eenvoudige zomerhuisje waar hij later regelmatig verbleef en werkte.
Ásmundur Sveinsson en sculpturen in openlucht
Een andere opvallende kunstenaar is Ásmundur Sveinsson, bekend om zijn sculpturen die vaak geïnspireerd zijn door techniek, natuur en menselijke arbeid.
Zijn voormalige woning en atelier, Ásmundarsafn, doen vandaag dienst als museum. Het gebouw zelf valt meteen op door de bijzondere architectuur die doet denken aan een mix van modernisme en traditionele vormen. Buiten vind je een beeldentuin waar sculpturen verspreid staan tussen grasvelden en wandelpaden.
Erró: kleurrijk, politiek en verrassend
Waar Einar Jónsson en Kjarval eerder verbonden zijn met IJslandse tradities en landschappen, brengt Erró een totaal andere stijl.
Deze internationaal bekende kunstenaar staat bekend om zijn kleurrijke collages, popart-invloeden en politieke verwijzingen. Zijn werken zijn druk, speels en soms confronterend tegelijk.
Veel reizigers ontdekken zijn naam voor het eerst in Reykjavik, waar het Reykjavík Art Museum een uitgebreide collectie van zijn werk beheert. Erró werd geboren in Ólafsvík op het schiereiland Snæfellsnes. In het centrum van het dorp verwijst een opvallend kunstwerk naar de kunstenaar en zijn band met de regio.
Kleine musea en lokale kunst
Naast de bekendste musea telt IJsland ook heel wat kleinere galerijen en culturele plaatsen. Over het hele land vind je ateliers en lokale tentoonstellingen die vaak gerund worden door kunstenaars zelf.
Die kleinschaligheid past perfect bij de sfeer van het land. Kunst is hier minder afstandelijk en vaak persoonlijker dan in grote internationale steden.
Kunst in IJsland ontdekken
Kunst in IJsland voelt verbonden met het landschap en de geschiedenis van het eiland. Van de mysterieuze sculpturen van Einar Jónsson tot de kleurrijke collages van Erró: elke kunstenaar toont een andere kant van het land.
Heb je interesse in kunst, cultuur en architectuur? Lees dan ook onze blogs Standbeelden in IJsland: verhalen in steen en brons en Drangar Guesthouse: overnachten in design tussen lavaveld en zee.