door Annelies Barentsen 
Fjallabak is een uitgestrekt natuurreservaat in de hooglanden, net ten noorden van de zuidkust van IJsland. Het gebied staat bekend om zijn vulkanische woestijnen, kleurrijke bergen en afgelegen valleien. Bekende plaatsen zoals Landmannalaugar liggen in het reservaat, maar vooral het zuidelijke deel toont het echte hoogland: zwarte zandvlaktes, mosgroene vulkanen zoals Mælifell en wandelroutes waar trekkers op de Laugavegur te zien zijn. Fjallabak ontdek je het best tijdens een begeleide tocht met een superjeep, waarbij ervaren gidsen veilig door het ruige terrein en rivierdoorsteken navigeren.
Waar ligt Fjallabak precies?
Het natuurreservaat Fjallabak ligt in het zuidelijke binnenland. Het gebied strekt zich uit tussen verschillende gletsjers, waaronder Mýrdalsjökull en Tindfjallajökull. Deze ijskappen vormen een indrukwekkende achtergrond voor een van de meest ongerepte landschappen van de hooglanden.
Zodra je de kust achter je laat en het binnenland inrijdt, verandert het landschap merkbaar. Dorpen verdwijnen uit beeld en maken plaats voor brede valleien, zwarte zandvlaktes en kleurrijke bergketens. Het gevoel van ruimte en stilte is hier bijna overal aanwezig.
De naam Fjallabak betekent letterlijk “achter de bergen”. De regio ligt verscholen achter de bergketens van Zuid-IJsland en voelt daardoor nog steeds afgelegen en puur.
Een landschap gevormd door vuur en ijs
Fjallabak werd beschermd als natuurreservaat om zijn unieke landschap en kwetsbare ecosystemen te bewaren. Het gebied bestaat uit een indrukwekkende combinatie van vulkanische activiteit, geothermische zones en uitgestrekte lavavelden.
De bergen in Fjallabak vallen op door hun kleurrijke hellingen. Mineralen zoals ijzer en zwavel kleuren het gesteente rood, geel en groen. Daartussen liggen uitgestrekte vlaktes van zwart vulkanisch zand die zijn gevormd door eeuwen van uitbarstingen en gletsjerrivieren.
Wie door Fjallabak reist, ontdekt een landschap dat voortdurend verandert en waarin de krachten van vuur en ijs duidelijk zichtbaar blijven.
Landmannalaugar als toegangspoort tot Fjallabak
Wanneer over Fjallabak wordt gesproken, komt vaak Landmannalaugar naar voren. Dit gebied ligt in het noordelijke deel van het natuurreservaat en staat bekend om zijn kleurrijke rhyolietbergen en populaire wandelroutes.
Veel reizigers bezoeken Landmannalaugar tijdens een dagtocht vanuit de zuidkust. Het gebied vormt ook het beginpunt van de beroemde Laugavegur, een van de bekendste langeafstands-wandelingen in de hooglanden.
Toch is Landmannalaugar slechts een klein deel van Fjallabak. Wie verder het reservaat in trekt, ontdekt een landschap dat nog ruiger en uitgestrekter aanvoelt.
Het ruige Fjallabak: richting Mælifell
In het zuidelijke deel van Fjallabak ontvouwt zich een landschap dat bijna buitenaards oogt. Hier strekken zwarte woestijnen van vulkanisch zand zich uit tot aan de horizon, afgewisseld met geïsoleerde bergen en rivierdalen.
Een van de meest iconische plaatsen in deze regio is de berg Mælifell. Deze bijna perfect kegelvormige vulkaan rijst op uit de zwarte zandvlakte van Mælifellssandur. De hellingen zijn bedekt met felgroen mos, waardoor de berg sterk contrasteert met het donkere landschap.
Onderweg kom je ook langs Rauðubotnar, een kleurrijke krater met rood gesteente en een klein groen meer. Verder ligt Álftavatn, een uitgestrekt hooglandmeer dat bekendstaat om zijn rijke vogelwereld.
In deze regio ontmoet je soms wandelaars die onderweg zijn op de Laugavegur, de meerdaagse trektocht tussen Landmannalaugar en Þórsmörk.
Canyons en lavavelden in het hart van Fjallabak
Het landschap van Fjallabak verandert voortdurend. Brede lavavelden worden afgewisseld met diepe kloven en gletsjerrivieren.
Een van de indrukwekkendste plaatsen in dit gebied is Markarfljótsgljúfur, een canyon uitgesleten door een krachtige gletsjerrivier. De steile wanden tonen duidelijke lagen van lava en vulkanisch gesteente, terwijl kleine watervallen zich een weg naar beneden zoeken langs de rotswanden.
In de verte zijn vaak gletsjers zichtbaar aan de horizon. De combinatie van zwarte zandvlaktes, groene bergen en witte ijskappen maakt dit deel van de hooglanden bijzonder indrukwekkend.
Ook de vulkaan Hekla ligt in de buurt van Fjallabak en heeft door de eeuwen heen een grote invloed gehad op het landschap van de regio.
Fjallabak ontdekken met een superjeep
De routes door Fjallabak lopen over ruige hooglandwegen en meerdere rivierdoorsteken. Daarom zijn ze enkel toegankelijk met een grotere 4×4 en een ervaren chauffeur die het terrein goed kent.
Een begeleide superjeep-tour vormt daardoor een veilige en comfortabele manier om dit afgelegen gebied te verkennen. Met speciaal aangepaste voertuigen rijden gidsen door rivieren, zandvlaktes en bergpassen die met een gewone auto niet bereikbaar zijn.
Tijdens de tocht passen gidsen de route vaak aan het weer en de toestand van de wegen aan. Onderweg delen ze verhalen over het landschap, oude saga’s en het leven in de hooglanden. Die combinatie van natuur en verhalen maakt een dag in Fjallabak bijzonder.
Waarom Fjallabak zo bijzonder is
Fjallabak behoort tot de meest afgelegen regio’s van de hooglanden. In vergelijking met populaire plaatsen langs de ringweg of de drukbezochte locaties aan de zuidkust voelt het hier opvallend rustig.
De uitgestrekte vlaktes, vulkanische bergen en brede rivierdalen zorgen voor een landschap waar stilte en ruimte centraal staan. Het is een omgeving waar je de kracht van de natuur duidelijk ervaart.
Of je nu de kleurrijke bergen rond Landmannalaugar bezoekt, wandelaars ontmoet op de Laugavegur of de mosgroene hellingen van Mælifell bewondert: Fjallabak laat een kant van de hooglanden zien die je nergens anders vindt.
Wil je de hooglanden ontdekken met begeleiding van ervaren gidsen? Fossanna helpt je graag bij het plannen van een reis waarin ook een excursie naar het Fjallabak-gebied een prominente plaats krijgt.