door Annelies Barentsen 
IJsland leeft. Letterlijk. Onder de ruige landschappen en lavavelden borrelt en beweegt de aarde voortdurend. Aardbevingen veroorzaakt door het schuiven van tektonische platen zijn een normaal verschijnsel in IJsland. In deze blog leggen we uit wat aardbevingen precies zijn, waar je ze het meeste voelt en waarom ze zo’n essentieel onderdeel zijn van de IJslandse natuur.
Wat zijn aardbevingen?
Aardbevingen ontstaan door het bewegen van de aardkorst, meestal door het schuiven, botsen of uit elkaar drijven van tektonische platen. In IJsland schuiven de Euraziatische en Noord-Amerikaanse platen langzaam uit elkaar, wat leidt tot aardbevingen en vulkanische uitbarstingen. De meeste bevingen zijn licht en nauwelijks voelbaar, maar ze helpen ons het binnenste van de aarde beter te begrijpen.
Naast natuurlijke processen kunnen aardbevingen ook het gevolg zijn van ondergrondse bewegingen van magma, vooral vlak voor een vulkaanuitbarsting.
Waar beeft de aarde in IJsland?
Reykjanes-schiereiland
Het Reykjanes-schiereiland is sinds 2021 een van de actiefste gebieden van IJsland geworden. De seismische en vulkanische activiteit strekt zich uit over vrijwel het hele schiereiland, van Fagradalsfjall tot gebieden zoals Sundhnúkur, Svartsengi en de omgeving van Grindavík.
Mýrdalsjökull en Katla
Onder de gletsjer Mýrdalsjökull ligt de vulkaan Katla, die berucht is om haar kracht. Aardbevingen hier worden nauwlettend gevolgd, omdat een uitbarsting ook grote gletsjeroverstromingen (jökulhlaup) kan veroorzaken.
Askja en Vatnajökull
Het centrale hoogland rond Askja en onder de enorme ijskap van Vatnajökull zijn gebieden waar seismologen bewegingen in de aardkorst scherp in de gaten houden. Kleine aardbevingen kunnen hier tekenen zijn van ondergrondse activiteit.
Hekla en omgeving
Hekla, een van de actiefste vulkanen van IJsland, wordt ook continu gemonitord. Een verhoogde aardbevingsactiviteit hier kan een voorbode zijn van een nieuwe uitbarsting.
Hoe worden aardbevingen gemeten?
IJsland heeft een modern netwerk van seismografen verspreid over het hele land. Deze instrumenten registreren zelfs de kleinste trillingen. Dankzij deze technologie kunnen wetenschappers vroegtijdige waarschuwingen geven bij verhoogde activiteit, zoals bij de recente uitbarstingen op Reykjanes.
Voor reizigers zijn er praktische tools om aardbevingen en vulkanische activiteit op te volgen. Op de website vedur.is kan je actuele aardbevingen en waarschuwingen bekijken.
Wereldwijd zijn er gemiddeld tussen de 50 en 70 vulkanen actief per jaar, een indrukwekkend bewijs van de voortdurende geologische activiteit op aarde. Deze processen zorgen ervoor dat er nieuw land ontstaat.
Wat betekenen aardbevingen voor reizigers?
Voor veel reizigers zijn aardbevingen vooral een fascinerend onderdeel van hun reiservaring. Lichte bevingen komen regelmatig voor, maar zijn zelden gevaarlijk. Bij grotere uitbarstingen of zware bevingen volgen de lokale autoriteiten snel met duidelijke richtlijnen. Fossanna helpt je graag met een route die aansluit bij jouw interesse én veiligheid.
Benieuwd naar de oerkrachten van IJsland? Lees dan zeker onze blogs Kraters IJsland: 6 indrukwekkende vulkaankraters om te bezoeken. Laat je inspireren voor een onvergetelijke reis.